Ksylen [1330-20-7]

Ksylen

To organiczny związek chemiczny należący do grupy węglowodorów aromatycznych. Jest dimetylową pochodną benzenu. Występuje w postaci trzech izomerów strukturalnych, które różnią się pozycją dwóch grup metylowych w stosunku do siebie, w pierścieniu benzenowym: 1,2 (orto), 1,3 (meta) i 1,4 (para). Własności wszystkich trzech izomerów, mimo że są do siebie dość zbliżone, to różnią się one nieco reaktywnością w reakcji Friedla-Craftsa oraz temperaturą wrzenia i topnienia. Każdy z trzech związków posiada centralny pierścień benzenowy z dwiema grupami metylowymi przyłączonymi do podstawników
Związek ten jest głównie otrzymywany z lekkich frakcji smoły węglowej, skąd oddestylowuje się mieszaninę wszystkich izomerów (temperatura wrzenia 138–142 °C). W oddestylowanej mieszaninie przeważa m-ksylen (ok. 60%).

Zastosowanie:

Związek ten znajduje zastosowanie przede wszystkim jako rozpuszczalnik farb i lakierów. Jako rozpuszczalnik stosowana jest zwykle mieszanina wszystkich trzech izomerów, a ich rozdzielenie jest bardzo trudne. p-Ksylen używany jest do syntezy kwasu tereftalowego. o-Ksylen wykorzystywany jest do syntezy bezwodnika ftalowego. Z kolei izomer meta jest użyteczny w otrzymywaniu tworzyw sztucznych i barwników.